"Dobroć serca jest tym, czym ciepło słońca: ona daje życie." H. Sienkiewicz

AKTUALNOŚCI

info 445
[info nr 445][Autor: p. K. Strzelczyk][Dodano: 29.09.2014r. 20:47]
Wyjazd do Rud Raciborskich
Dnia 25.09.2014r. o godz. 8.45 rozpoczęła się wycieczka uczniów klas trzecich do Rud, gimnazjaliści pod okiem nauczycieli – pani Ewy Szopy , pani Małgorzaty Mazur Zając i pani Małgorzaty Pyszny wybrali się na warsztaty historyczno – przyrodniczo – literackie.

info 445Opactwo Cystersów w Rudach – dawne zabytkowe romańsko gotyckie opactwo cystersów w Rudach Współcześnie opactwo będąc własnością diecezji gliwickiej funkcjonuje jako Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy łącząc w sobie Sanktuarium Matki Boskiej Pokornej oraz Ośrodek Formacyjno-Edukacyjny Diecezji Gliwickiej. Obiekt znajduje się na Szlaku Cysterskim.
Plany założenia klasztoru na tych terenach pojawiały się już w 1238. Około 1253 sprowadzono do Rud cystersów z Jędrzejowa (dokładna data fundacji nie jest znana, a pierwszy dokument pochodzi z 1258) i nadał im w uposażeniu siedem okolicznych wsi. Sprawna i zaradna gospodarka cystersów w Rudach od początku ich obecności sprawiła, że w krótkim czasie założyli oni osiem nowych wsi, prowadzili uporządkowaną gospodarkę rolną, kolonizując dzikie jak dotąd tereny. Zajmowali się browarnictwem, bartnictwem, a także produkcją węgla i smoły. W dolinie rzeki Rudy założyli stawy, w których prowadzili hodowlę ryb. Wybudowali system tam i kanałów, dzięki którym funkcjonowały huty żelaza, miedzi i szkła. Szeroko zakrojona działalność gospodarcza wpływała na przeobrażanie krajobrazu, ale również zasilała klasztorny skarbiec.
Centrum życia zakonnego stanowił kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Budowę kościoła ukończono na początku XIV wieku. Uznawany jest za najstarsze sanktuarium maryjne na Śląsku. Rzesze pielgrzymów przybywały tu przede wszystkim ze względu na słynący łaskami obraz Matki Boskiej Pokornej. Obraz pochodzi z XV wieku i jest prawdopodobnie kopią ikony, którą przywiozła księżniczka bułgarska Wiola, żona księcia Kazimierza i w 1228 przekazała cystersom.
Opactwo w Rudach było również ośrodkiem edukacyjnym i oświatowym. W XIV uruchomiono pierwszą szkołę przy klasztorze, której celem było przygotowanie chłopców do życia zakonnego i kapłaństwa. Później szkoła klasztorna przekształcona została w gimnazjum, prawdopodobnie pierwsze na Śląsku.

info 445Swe zwiedzanie uczniowie rozpoczęli od kaplicy pw. Najświętszej Marii Panny. Przed kaplicą czekał na grupę przesympatyczny pan przewodnik, który z wielkim entuzjazmem zaprosił wszystkich do środka. Kaplica był niesamowita, jej wnętrze mieściło dwie średniej wielkości ambony ze złotymi elementami. Największą uwagę przyciągał przepiękny ołtarz z ogromnym witrażem na środku. Po jego lewej i prawej stronie znajdowały się ciekawe freski, których autorem był Ignatz Depee. Następnie udało nam się zobaczyć drugi ołtarz równie niesamowity przedstawiający Matkę Bożą, przed nim cała nasza grupa odmówiła modlitwę. Po obejściu kościoła, wędrując za naszym przewodnikiem, ruszyliśmy drogą prowadzącą do parku gdzie przystanęliśmy przed jednym z najstarszych drzew - dębem szypułkowym i poznaliśmy historię dębów papieskich.

W 1998 obiekt (klasztor i kościół) przekazano na własność Diecezji gliwickiej. Rozpoczęto intensywną odbudowę i remont pomieszczeń klasztorno-pałacowych. Pierwszy etap tej rekonstrukcji zakończono w 2008. Rok później utworzono Ośrodek Formacyjno-Edukacyjny Diecezji Gliwickiej. Prowadzone były też prace nad uporządkowaniem i odtworzeniem parku przyklasztornego, który służy jako teren rekreacyjny dla okolicznych mieszkańców, wchodząc w skład utworzonego w 1993 Parku Krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich".
Przekazanie obiektu Diecezji Gliwickiej ożywiło również religijny charakter tego miejsca. W 1995 biskup gliwicki Jan Wieczorek podniósł kościół w Rudach do rangi diecezjalnego Sanktuarium Matki Boskiej Pokornej, w roku 2000 ukoronowano cudowny obraz papieskimi koronami, a w 2009 Benedykt XVI podniósł kościół klasztorny do rangi bazyliki mniejszej.

info 445 Mieliśmy okazję wejść do pomieszczeń ośrodka formacyjno – edukacyjnego, do jego części muzealnej. Jego wnętrze było urokliwe, był to budynek w którym mieszkali dawniej zakonnicy, mogliśmy się przyjrzeć, jak kiedyś spędzali czas. W tym budynku znajdowała się również galeria, więc zobaczyliśmy fragmenty starych cegieł, freski kamienne wykonane przez Franciszka Antoniego Sebastiana. Przy wyjściu mieliśmy okazję zobaczyć na mapie filacje męskich klasztorów cysterskich w Europie.
Druga część warsztatów odbywała się w parku, ruszyliśmy podzieleni na grupy, by zobaczyć pomnik Juliusza Rogera i neogotycki szpital zbudowany w Rudach z jego inicjatywy.

Wśród zabytków, którymi chlubią się Rudy, nie sposób nie wspomnieć o szpitalu św. Karola, założonym w 1858 r. przez doktora Juliusza Rogera, Królewskiego Radcę Sanitarnego i lekarza przybocznego księcia raciborskiego Wiktora I. Ten niewielki obiekt, wybudowany w stylu historyzmu z elementami neogotyku angielskiego, powstał dzięki fundacji pary książęcej Amelii i Wiktora. Nazwę otrzymał na pamiątkę zmarłego ojca księcia.
Doktor Roger był wyjątkową postacią. Poza tym, że był ofiarnym lekarzem i zaangażowanym w pomoc najbiedniejszym społecznikiem, zainicjował system lecznictwa publicznego. Jego pierwszym zakładem, założonym z tą myślą był Szpital św. Karola. Cała służba książęca leczona była w nim za darmo, a pozostałe osoby za niewielką opłatą. Koszty utrzymania szpitala wzięła na siebie w całości para książęca. Pomiędzy rokiem 1861 a 1972 służbę szpitalną pełniły w zakładzie siostry szpitalne od św. Franciszka.
Obecnie w zabytkowym budynku, siedzibę ma Ośrodek Edukacyjny Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego.

info 445Po zakończeniu warsztatów historycznych miało miejsce spotkanie literackie z poezją romantyczną Josepha Eichendorfa, przy ognisku odbył się konkurs na najlepiej przeczytany fragment wiersza.

Joseph Karl Benedikt Freiherr von Eichendorff (ur. 10 marca 1788 r. w Łubowicach (wówczas Lubowitz) koło Raciborza na Górnym Śląsku, zm. 26 listopada 1857 r. w Nysie (wówczas Neisse) na Górnym Śląsku – poeta epoki romantyzmu.

Poetyckie dzieło Eichendorffa należy do literatury światowej, a – jak powiada abp Nossol, który Eichendorffa uważa za największego i najbardziej godnego miłości syna ziemi śląskiej – "bodaj żaden z poetów nie podsłuchał i nie zrozumiał tak dogłębnie jak on utajonych głosów natury, rzek, lasów, drzew i ptaków, które świadczą o Bogu i sławią Go".
Ostatnim punktem wycieczki były warsztaty przyrodnicze, udaliśmy się na spacer po parku, mogliśmy podziwiać cudowne drzewa.
Uważam, że wycieczka była niezwykle ciekawa, dzięki niej mogliśmy poznać różne ciekawostki dotyczące historii, literatury, przyrody naszego regionu.

info 445

Opracowanie: Klaudia Strzelczyk
Zdjęcia: p. Małgorzata Pyszny
Copyright by Marcin Gorzawski and G4. All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone.